Từ “tưới đủ” đến “tưới chính xác”: Si Farm thay đổi cách chăm sóc cây cà phê như thế nào?

Một cây cà phê cần bao nhiêu nước mỗi ngày?

Trên thực tế, nhu cầu nước của cây còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: cây đang ở giai đoạn phát triển nào, được trồng trên loại đất gì, khả năng giữ nước của đất ra sao, điều kiện thời tiết như thế nào và thậm chí vị trí của cây trong cùng một khu vườn. Một cây non và một cây trưởng thành không có cùng nhu cầu. Một khu vực nhận nhiều nắng và một khu vực ít nắng cũng có tốc độ thoát hơi nước khác nhau. Nếu nhu cầu của cây luôn thay đổi, cách tưới cũng cần thay đổi theo.

Đó là một trong những nguyên lý phía sau giải pháp tưới nhỏ giọt mà Si Farm đang phối hợp cùng Khang Thịnh triển khai cho vùng nguyên liệu cà phê.

Không chỉ “tưới đủ”, mà phải đưa nước đến đúng nơi

So với phương pháp tưới trên diện tích rộng, nước được phân bổ ra một vùng đất lớn để bộ rễ tìm và hấp thụ. Thì tưới nhỏ giọt tiếp cận bài toán theo một hướng khác.Thông qua hệ thống đường ống và các đầu tưới, nước được đưa tập trung đến khu vực bộ rễ của cây. Người vận hành có thể điều chỉnh thời gian và chế độ tưới dựa trên nhu cầu của cây cũng như điều kiện của vùng trồng.

Vì vậy, điểm cốt lõi của tưới nhỏ giọt là đưa lượng nước phù hợp đến nơi cây có khả năng sử dụng, vào thời điểm cây cần. Đây chính là sự khác biệt giữa tư duy “tưới đủ nước” và hướng tiếp cận “tưới chính xác”.

Mỗi cây không phải lúc nào cũng cần một lượng nước giống nhau

Theo chia sẻ từ phía Khang Thịnh, khi thiết kế hệ thống tưới, điều kiện thực tế của từng farm cần được khảo sát và tính toán. Một ví dụ đơn giản là tuổi cây. Khi cây cà phê còn nhỏ, bộ rễ và nhu cầu nước khác với khi cây đã trưởng thành. Vì vậy, chế độ tưới cũng cần có khả năng thay đổi theo quá trình phát triển của cây.

Đất cũng là một yếu tố quan trọng. Những loại đất khác nhau có khả năng giữ và phân bổ nước khác nhau, đồng nghĩa thời gian và chế độ tưới cần được điều chỉnh tương ứng. Ngay trong cùng một vườn, điều kiện cũng có thể không hoàn toàn đồng nhất. Một khu vực nhận nhiều nắng hơn có thể mất nước nhanh hơn. Nếu tất cả các khu vực đều được tưới theo cùng một chế độ, có khả năng một vị trí nhận nhiều hơn nhu cầu trong khi vị trí khác lại chưa đủ.

Do đó, một hệ thống tưới hiệu quả không chỉ cần đường ống và đầu nhỏ giọt. Nó cần được thiết kế dựa trên đất, cây, môi trường và điều kiện vận hành thực tế.

Câu chuyện quan trọng nhất lại nằm dưới lòng đất

Nhìn trên bề mặt, chúng ta thấy một khu vườn rộng với những hàng cà phê trải dài. Nhưng đối với cây, hoạt động hấp thụ nước và phần lớn dinh dưỡng lại diễn ra ở một nơi chúng ta không nhìn thấy: vùng rễ dưới lòng đất.

Đây cũng là một trong những điểm quan trọng khi nói về hiệu quả của tưới nhỏ giọt. Khi nước được cung cấp tập trung tại một vùng nhất định, hoạt động của bộ rễ có xu hướng tập trung tại khu vực có điều kiện thuận lợi để hấp thụ nước và dinh dưỡng.

Nếu nước hoặc phân bón được đưa đến những vùng đất mà mật độ rễ hấp thụ thấp, một phần nguồn lực đó có thể không được cây sử dụng hiệu quả.

Đại diện Khang Thịnh đưa ra một cách hình dung khá trực quan: hãy tưởng tượng một đàn gà và chiếc máng ăn. Nếu đàn gà đang tập trung quanh máng, chúng ta không cần rải toàn bộ thức ăn khắp khu vườn rồi chờ chúng đi tìm. Thay vào đó, thức ăn được đưa đến khu vực đàn gà đang tập trung.

Tưới nhỏ giọt cũng dựa trên một logic tương tự. Thay vì phân bổ nước và dinh dưỡng trên toàn bộ diện tích, hệ thống hướng chúng đến vùng bộ rễ có khả năng hấp thụ. Không phải cung cấp nhiều hơn, mà là cung cấp hiệu quả hơn.

Tưới nhỏ giọt có làm tăng sản lượng cà phê?

Đây có lẽ là một trong những câu hỏi dễ xuất hiện nhất khi nhắc đến việc đầu tư một hệ thống tưới mới. Tuy nhiên, theo chia sẻ từ phía Khang Thịnh, không nên hiểu rằng chỉ cần ứng dụng tưới nhỏ giọt thì sản lượng cà phê sẽ lập tức tăng mạnh. Giá trị cần được nhìn rộng hơn.

Khi người quản lý có công cụ để kiểm soát tốt hơn lượng nước và dinh dưỡng cung cấp cho cây, quá trình chăm sóc có thể được duy trì nhất quán hơn. Mục tiêu từ đó là hướng tới sự ổn định của vườn qua các mùa vụ, đồng thời hỗ trợ chất lượng quả và tối ưu các nguồn lực đầu vào.

Điều này đặc biệt quan trọng với cây trồng lâu năm. Thay vì chỉ tìm cách tối đa hóa một mùa thu hoạch, bài toán dài hạn là làm thế nào để cây được chăm sóc trong điều kiện phù hợp và duy trì khả năng sản xuất qua nhiều năm.

Mỗi giọt nước cũng là một phần của chất lượng cà phê

Một ly cà phê hoàn chỉnh là kết quả của một hành trình dài trước khi hạt cà phê bước vào quá trình rang và pha chế. Hành trình ấy bắt đầu từ đất, cây, nước, dinh dưỡng và cách con người chăm sóc từng mùa vụ.

Vì vậy, với Si Farm, việc ứng dụng tưới nhỏ giọt không chỉ là thay đổi cách đưa nước vào vườn. Đó là bước chuyển từ câu hỏi “đã tưới đủ chưa?” sang những câu hỏi cụ thể hơn "Cây đang cần gì? Cần bao nhiêu? Cần vào thời điểm nào? Và làm thế nào để nguồn lực đưa vào vườn được sử dụng hiệu quả nhất?"

Từ kinh nghiệm canh tác đến khả năng kiểm soát và đo lường, Si Farm đang từng bước xây dựng cách tiếp cận chủ động hơn đối với vùng nguyên liệu. Bởi trước khi nói về chất lượng trong một tách cà phê, chất lượng đã bắt đầu từ cách từng cây cà phê được chăm sóc ngoài vườn.